Nuth van Toen VARIA

  Het boerenleven in en om Nuth in de vorige eeuw:  een tijdperk vol verandering Een beschrijving van het plattelandsleven en de agrarische ontwikkeling in de twintigste eeuw op basis van de herinneringen van Giel Peusens van G’n Nuuj Hoes ( Terstraten Nuth) Het leven in en om Nuth rond 1900. Wie na de Tweede Wereldoorlog is geboren, kan zich nauwelijks voorstellen hoe ingrijpend het leven op het Limburgse platteland de afgelopen eeuw is veranderd. Niet alleen de leefomstandigheden van de boerenbevolking zelf ondergingen een grote omslag, ook het boerenbedrijf maakte een ware ontwikkeling door dankzij mechanisatie en technische vooruitgang. Daarbovenop veranderde ook de mentaliteit van de boer: waar vroeger traditie en noodzaak de boventoon voerden, kwam geleidelijk meer ruimte voor ontwikkeling en vooruitgang. Om dat goed te begrijpen, moeten we terug naar het begin van de twintigste eeuw. In de eerste helft daarvan werd Europa opgeschrikt door twee wereldoorlogen, d...

  Een schets van de St. Bavo kerk van Nuth vóór 1763. De huidige kerk van Nuth vertelt een verhaal dat veel verder teruggaat dan de leeftijd van haar eigen muren. Wat we vandaag zien, is namelijk niet zomaar een kerkgebouw, maar het resultaat van eeuwen van bouwen, herstellen en aanpassen. In feite vormt zij een uitbreiding van de kerk die in 1763 werd gerealiseerd, terwijl de oorsprong van deze plek vermoedelijk terug gaat tot in de 13e eeuw. Een tastbare herinnering aan die vroege tijd is de eeuwenoude doopvont, die als stille getuige de tand des tijds heeft doorstaan. Van de kerk vóór 1763, zijn geen afbeeldingen bewaard gebleven. Toch is er wel iets bekend van haar geschiedenis. Op basis van verschillende bronnen en aanwijzingen kunnen we ons een redelijk beeld vormen van dit verdwenen godshuis. Zo staat vast dat deze oudere kerk exact op dezelfde plek stond als haar opvolger – en dus ook als de huidige kerk. Opmerkelijk is dat men bij de bouw van de nieuwe kerk in 1763 erv...

  Het grensgeschil tussen Nuth en Spaubeek en de Tiendeklok Vroeger viel er geen blauwe envelop op de deurmat maar luidde de Tiendeklok. Voor alle   boeren (en iedereen was boer) het signaal om een tiende van de oogst apart aan de rand van het veld klaar te leggen zodat het opgehaald kon worden door de Tiendgaarder (de belasting ontvanger) In de achttiende eeuw waren de grenzen tussen Nuth en Spaubeek allesbehalve duidelijk. Niemand had ooit de moeite genomen ze netjes vast te leggen. En zolang er geen ruzie was, vond men dat ook niet zo erg. Maar zodra er geld – of beter gezegd: belastingen – in het spel kwamen, werd zo’n onduidelijke grens ineens een groot probleem. De inwoners van Spaubeek waren ervan overtuigd dat de Wijenweeg, de oude weg van Schimmert naar Schinnen, de natuurlijke grens tussen beide dorpen vormde. Alles aan hun kant van de weg was dus Spaubeeks grondgebied. Maar daar dacht de pastoor van Nuth heel anders over. Omdat de heer van Reijmersbeek namel...

  In zijn eer gekrenkt, Een adellijke ruzie op de Kermis in Nuth met dodelijke afloop in 1406 (Frans Gerards publicatie Land van Herle 2012) Inleiding NvT Wie tegenwoordig door het landschap tussen Nuth en Grijzegrubben wandelt, ziet vooral rust. Akkerlanden, holle wegen en verspreide hoeven bepalen het beeld. Het is moeilijk voor te stellen dat zich hier ooit een gebeurtenis heeft afgespeeld die zelfs de hertog van Brabant tot ingrijpen dwong. Toch gebeurde dat rond het jaar 1406, toen een ruzie tussen edellieden tijdens de kermis in Nuth uitliep op een dodelijke confrontatie. Het verhaal begint op een warme zomerdag. Het is kermismaandag in Nuth – een dag waarop het dorp bruist van leven. De jaarlijkse kermis trekt niet alleen boeren en ambachtslieden uit de omliggende dorpen, maar ook de streekadel. Voor hen is het een gelegenheid om elkaar te ontmoeten, nieuws uit te wisselen, bondgenootschappen te versterken en – niet zelden – rivalen in de gaten te houden. Hoe een...

De verdwenen muurschilderingen van George Tielens in de Bavo kerk Alleen de ouderen onder ons zullen zich dit beeld nog herinneren: de muurschilderingen van George Tielens rond het priesterkoor en in de koepel van de St. Bavokerk. De kerk was onder pastoor Ritzen   in 1923 door de Sittards architect Nic. Ramakers en Nuther aannemer Aug. Gerards vergroot. De schilderingen werden in 1930 aangebracht. Bij het priesterkoor   was dat een uitbeelding van psalm 117: ‘Looft alle volkeren den Heer’ . Helaas zijn de schilderingen later overgeschilderd. Als kind met enige fantasie hoefde je je tijdens de mis nooit te vervelen. De geschilderde figuren in de koepel en achter het priesterkoor konden hele verhalen vertellen. Ook de prachtige communiebank met centraal de Emmaüsgangers (houtsnijwerk van de oude heer Drummen uit Nuth) was een feest voor het oog. Terwijl in de kerken van Vaesrade en Spaubeek het oorspronkelijke werk van Tielens nog geheel of toch voor een groot deel behoude...