De fossielen van kasteel Reijmersbeek
Schatzoeken op de zolder van kasteel Reijmersbeek!
De in Hoensbroek (*1873) geboren rector Jos Cremers ontwikkelde na zijn priesterwijding -bijna door toeval- een grote belangstelling voor de geschiedenis van de natuur. Net zo toevallig was zijn ontdekking , een eeuw geleden, van een schat aan fossielen, niet in een groeve maar op de zolder van kasteel Reijmersbeek bij Nuth.
Honderd jaar geleden deed rector Jos. Cremers wel een heel bijzondere ontdekking op de zolders van Kasteel Reijmersbeek.
De in Hoensbroek geboren Cremers was van huis uit priester maar had een grote belangstelling voor de Natuurhistorie van Limburg. Samen met dr. August de Wever, huisarts in Nuth die dezelfde interesse had , was hij een van de grondleggers van het Natuurhistorisch museum in Maastricht.
In 1923 beschrijft Cremers hoe hij tot zijn grote verbazing op Reijmersbeek een vergeten natuurhistorische verzameling ontdekt die meer dan een halve eeuw verborgen lag op de kasteelzolder: Het ging om fossielen uit verschillende geologische tijdperken. Een ware schatkamer voor iedereen die belangstelling had voor de geschiedenis van het leven op aarde.
De verzameling was er terecht gekomen door een van de vroegere eigenaren van het kasteel: August Leekens, afkomstig uit Maastrichts. De familie Leekens had het kasteel gekocht van de familie van Neijnatten, de laatste “Heren van de heerlijkheid Nuth”. De patriciërs familie Leekens, behorend tot de elite van Maastricht mocht het stokje overnemen en leverde ook een van de eerste burgemeesters van Nuth. Na het overlijden van Paul August Leekens in 1861 bleef de verzameling op Reijmersbeek achter. Dochter Pauline trouwde in 1864 met baron Alphonse Michiels van Kessenich waarmee deze familie door dit huwelijk de nieuwe eigenaren van kasteel Reijmersbeek werden.
Cremers trof een schatkamer aan met voorwerpen die miljoenen jaren oud waren. De verzameling bevatte een indrukwekkende verscheidenheid aan fossielen. Een groot gedeelte was afkomstig uit het Maastrichts Krijt, de periode waarin Zuid-Limburg nog grotendeels bedekt was door een warme, ondiepe zee.
Er waren fossiele sponzen, koralen, zee-egels, schelpen, inktvissen, vissen en zelfs resten van sauriërs.
Maar dat was slechts een deel van de verzameling. Ook fossielen uit het Carboon, het Devoon, de Jura en het Diluvium waren aanwezig. Daarnaast trof men er recente schelpen en mineralen aan.
Bijzonder waren de oude papieren etiketten die bij enkele voorwerpen bewaard waren gebleven. De meeste etiketten waren helaas verdwenen, maar op enkele stond nog een jaartal vermeld: 1763! Dat betekent dat sommige stukken al een zeer lange verzamelgeschiedenis achter zich hadden.
Door het verlies van de meeste etiketten was helaas niet meer te achterhalen waar veel van de fossielen precies gevonden waren.
Nadat Cremers de collectie ontdekte, kreeg hij van de familie toestemming om de fossielen naar Maastricht over te brengen. In zijn artikel uit 1923 beschrijft hij hoe de verzameling daarmee een passende bestemming kreeg: het Natuurhistorisch Museum in Maastricht.
Cremers schreef over zijn ontdekking: De fossielen zouden, als ze konden spreken, ongetwijfeld blij zijn dat ze weer terug waren in Maastricht en de donkere, stoffige zolder van Reijmersbeek hadden kunnen verruilen voor het museum.
Het verhaal van Cremers laat zien dat Kasteel Reijmersbeek niet alleen een rol speelde in de bestuurlijke en maatschappelijke geschiedenis van Nuth, maar ook een bijzondere bijdrage heeft geleverd aan de geschiedenis van de Limburgse natuurwetenschap.
Een verzameling die ooit met grote belangstelling in Maastricht was opgebouwd, raakte op een gegeven moment uit het zicht en belandde op een kasteelzolder in Nuth. Pas tientallen jaren later werd deze opnieuw ontdekt en kreeg zij een plek in het Maastrichtse museum.
En zo werd een ontdekkingstocht op een oude kasteelzolder uiteindelijk een klein hoofdstuk in de geschiedenis van de Limburgse wetenschap.

Reacties
Een reactie posten